Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.
Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości, czyli w dniu 18 urodzin.

Zatem, aby ubezwłasnowolnić osobę musi ona mieć ukończone, co najmniej 13 lat. Przyczyny takich decyzji nie są łatwe, bowiem najczęściej chodzi o najbliższą rodzinę. Najczęściej osoba ubezwłasnowolnioną jest dziecko lub małżonek. Na wskutek aspołecznego zachowania i dla doba osoby ubezwłasnowolnionej takie rozwiązanie wydaje się jednak być najlepsze. Do przesłanek możemy zaliczyć:
- Chorobę psychiczną
- Niedorozwój umysłowy albo innego rodzaju zaburzenia psychiczne
- Narkomanię
- Alkoholizm

Rozróżniamy dwa rodzaje ubezwłasnowolnienia:
- Częściowe
- Całkowite

Postępowanie

Sąd wszczyna postępowanie na wniosek. Wniosek należy złożyć do Sądu Okręgowego (w miejscu zamieszkania osoby, która ma być poddana ubezwłasnowolnieniu).Z wnioskiem może wystąpić:
1. Małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie,
2. Jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo, jeżeli osoba ta nie ma przedstawiciela ustawowego,
3. Jej przedstawiciel ustawowy,
4. Prokurator

Wniosek o ubezwłasnowolnienie

 
W serwisie wzory pism z komentarzem:

• Pozew o rozwód
• Pozew o alimenty
• Pozew o ustalenie ojcostwa i alimenty
• Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej
• Wniosek o zawieszenie władzy rodzicielskiej
• Wniosek małżonka o nakazanie wypłacenia mu wynagrodzenia za pracę drugiego małżonka
• Pozew o ustalenie rozdzielności majątkowej
• Pozew o separację
• Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
• Pełnomocnictwo procesowe
• Pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym

oraz wiele innych, sprawdź w Bazie Wzorów Pism

Wzory pism z komentarzem z zakresu prawa pracy: zobacz więcej
Wzory pism dotyczące postępowania sądowego zobacz więcej

Zanim uzyskamy postanowienie Sądu może upłynąć wiele czasu. Warto zadać o szybką decyzję i złożyć wniosek na doradcę tymczasowego dla osoby, której sprawa dotyczy. Wniosek można złożyć wraz z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie, lub w trakcie trwania sprawy. Orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu może zapaść tylko po przeprowadzeniu rozprawy. Po wpłynięciu wniosku Sąd zarządza wysłuchanie osoby, która ma być ubezwłasnowolniona. Wysłuchanie powinno odbyć się w obecności biegłego psychologa oraz biegłego lekarza psychiatry lub neurologa. Niekiedy zdarza się, że osobę należy przymusowo doprowadzić lub wyznaczyć Sędziego, aby mógł wysłuchać tej osoby. Dodatkowo osoba, której dotyczy postępowanie o ubezwłasnowolnienie, musi być zbadana przez takich samych specjalistów: biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa, a także psychologa.

Opinia biegłego musi zawierać ocenę stanu zdrowia psychicznego, zaburzeń, jeśli są zaobserwowane, rozwój umysłowy. Powinna także zawierać umotywowaną ocenę zakresu jej zdolności do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem i prowadzenia swoich spraw., Jeśli to konieczne, Sąd na podstawie opinii dwóch biegłych lekarzy może zarządzić oddanie osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, pod obserwację w zakładzie leczniczym. Osoba ta może przebywać pod obserwacją nie dłużej niż 6 tygodni. Zdarza się jednak, że w wyjątkowych wypadkach obserwacja może trwać do 3 miesięcy.

Sąd może zaniechać doręczenia pism sądowych, wezwania, wysłuchania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, jeśli uzna to za bezcelowe ze względu na stan zdrowia tej osoby.

Postanowienie o ubezwłasnowolnienie można modyfikować. Decyduje o tym Sąd. W zależności od poprawy stanu psychicznego ubezwłasnowolnionego decyzję można zmienić: całkowite na częściowe, a w razie pogorszenia się tego stanu - częściowe na całkowite. Z wnioskiem może wystąpić także sam zainteresowany.

Następstwa ubezwłasnowolnienia

- Osoba, która została ubezwłasnowolniona całkowicie nie może zawrzeć związku małżeńskiego.
- W chwili ubezwłasnowolnienia następuje przymusowa rozdzielność majątkowa między małżonkami.


Opracowała: Agnieszka Gębczyńska
Stan prawny na 1.01.2009r.