Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Podstawowymi aktami prawnymi poza regulacjami zawartymi w kodeksie postępowania cywilnego są:
1) ustawa z dnia 2807.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
2) rozporządzenie Ministra sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
3) rozporządzenie Ministra sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

W bazie wzorów pism ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Cześć tego aktu poniżej:


     

 Pełny tekst ustawy do pobrania w Bazie Wzorów Pism

W serwisie wzory pism z komentarzem:

Z zakresu prawa pracy:

• Pozew o zapłatę wynagrodzenia
• Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę
• Pozew o odszkodowanie z powodu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nie określony
• Rozwiązanie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia
• Wniosek o sprostowanie świadectwa pracy
• Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia

Z zakresu prawa rodzinnego:

• Pozew o rozwód  
• Pozew o alimenty
•  Pozew o ustalenie ojcostwa i alimenty
• Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej
• Wniosek o zawieszenie władzy rodzicielskiej
• Wniosek małżonka o nakazanie wypłacenia mu wynagrodzenia za pracę drugiego małżonka
• Pozew o ustalenie rozdzielności majątkowej
• Pozew o separację

Wzory pism dotyczące postępowania sądowego zobacz więcej

• Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
• Pełnomocnictwo procesowe
• Pisma procesowe – warunki formalne

oraz wiele innych, sprawdź w Bazie Wzorów Pism

Zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Sąd może jednak rozstrzygnąć jedynie o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; w tej sytuacji, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, referendarz sądowy w sądzie pierwszej instancji wydaje postanowienie, w którym dokonuje szczegółowego wyliczenia kosztów obciążających strony.

Roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Jednakże o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego sąd orzeka z urzędu.

Orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy. Przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności I podjęte przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Opracował: Marek Feliks
Stan prawny na 1.01.2009r.